چشم‌انداز روابط تهران - قاهره در دوره جدید

مصر بزرگ‌ترین کشور عرب منطقه و دارای جایگاه ژئوپلتیکی در جهان اسلام و عرب است و افزایش سطح روابط دو کشور می‌تواند منجر به ارتقای سطح مناسبات اقتصادی، سیاسی و تجاری شده و ایران را به مدار رابطه با کشورهای شمال آفریقا نیز وارد کند.

کد خبر: ۵۸۷۷۲

تاریخ: ۲۱ تير ۱۴۰۱ - ۰۸:۴۷

آوای نشاط ـ فرشته مسلمی: بازبینی در روابط بین‌المللی مصر ضرورتی حتمی است، چراکه شرایط متغیر منطقه و همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و نقش کشورها خود را به آن تحمیل می‌کند. در حالی ۴۲ سال از تیره‌بودن روابط سیاسی تهران و قاهره می‌گذرد که هیچ علت موجهی برای ادامه قطع روابط مصر و ایران وجود ندارد؛ برقراری روابط منطقی میان دو کشور بزرگ که در یک منطقه هستند و هر دو از تمدن و موقعیت استراتژیک در خاورمیانه برخوردارند،‌ طبیعی است،‌ اما چه چیزی باعث می‌شود که بی‌هیچ منطق قابل‌قبولی قطع روابط میان آنها چند دهه ادامه پیدا‌ کند؟

بیش از ۴۰سال است که مصر، روابط خود را با ایران به‌دلیل تبعیت از سیاست‌های آمریکا و عربستان‌سعودی در پایین‌ترین حد نگاه داشته است، اما به نظر می‌رسد اکنون رویکرد خود را نسبت به ایران تغییر داده که این ناشی از ارتقای جایگاه ایران در موضع سیاست خارجی است.دولت سیزدهم به‌ویژه دستگاه دیپلماسی آن در طول یک سال گذشته توانسته سیاستی منسجم و هماهنگ با رخدادهای بین‌المللی اتخاذ کند و همین امر ایران را جزو تاثیرگذارترین کشورهای منطقه کرده که در حل بسیاری از مناقشات منطقه ایفای نقش جدی کرده است.

اواسط تیرماه حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه کشورمان درباره خبرهای منتشرشده مبنی‌بر مذاکره بین طرف‌های ایرانی، مصری و اردنی گفته بود: تاکنون مذاکره مستقیمی با طرف مصری نداشته‌ایم اما مصر کشور مهمی در جهان اسلام و جهان است و ما توسعه روابط بین تهران و قاهره را به نفع دو ملت می‌دانیم.

بنابراین دیپلماسی همسایگان، استراتژی قطعی دولت سیزدهم بوده است که راهبرد خود را هم براساس گسترش روابط با کشورهای منطقه و به‌ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس قرار داده و از آن زمان تاکنون ایران به کانون همگرایی و دیپلماسی فعال در منطقه تبدیل شده؛ سفر روسای جمهور ترکمنستان، تاجیکستان و قزاقستان به ایران و سفر وزرای خارجه آذربایجان، قطر، روسیه و همچنین سفر نخست‌وزیر عراق به تهران نشانگر تاثیرگذاری ایران در خاورمیانه است؛‌ عربستان‌سعودی هم پنج دور با ایران در بغداد مذاکره کرده و بعد از پررنگ‌شدن ماجرای ناتوی عربی،‌ اردن هم مخالفت خود را در شکل‌گیری یک مجموعه نظامی عبری ــ عربی علیه ایران اعلام کرده که مجموعه این عوامل، جایگاه سیاسی ایران در منطقه و جهان را نشان می‌دهد.

از سوی دیگر در این شرایط که ایران به یک قدرت برتر تبدیل شده، بسیاری از کشورهای عربی ازجمله مصر و اردن که در گذشته نگاهی غیردوستانه نسبت به ایران داشته‌اند، حالا برای برقراری رابطه با ایران ابراز تمایل می‌کنند. هرچند ما تاکنون مذاکره مستقیمی با طرف مصری نداشته‌ایم، اما رویکرد مصر نسبت به ایران تغییر کرده که این نقطه دقیقا‌ ناشی از ارتقای جایگاه ایران از لحاظ موقعیت سیاست‌ورزی در روابط بین‌الملل است و به گفته کارشناسان حوزه دیپلماسی انتظار می‌رود در آینده سفارتخانه‌های دو کشور بعد از ۴۲ سال در پایتخت‌های یکدیگر افتتاح شوند.

ایران درحالی‌که توانسته حوزه نفوذ خود را به خارج از مرزهایش بکشاند اما هنوز مصر در این وضعیت جابه‌جا نشده و تقریبا در سیاست‌های منطقه‌ای غایب است؛ بنابراین حالا که ایران به‌دنبال فرصت‌های تازه سرمایه‌گذاری است، مصر می‌تواند گزینه مناسبی برای جذب و تأمین این سرمایه‌ها باشد. ضمن این‌که مصر بزرگ‌ترین کشور عرب منطقه و دارای جایگاه ژئوپلتیکی در جهان اسلام و عرب است، افزایش سطح روابط دو کشور می‌تواند به ارتقای سطح مناسبات اقتصادی، سیاسی و تجاری منجر شود و درعین‌حال ایران را به مدار رابطه با کشورهای شمال آفریقا نیز وارد کند.

انتهای پیام/