بلوا بر سر عرضه صندوق پالایشی «دارا دوم»؛ چه اتفافی می‌افتد؟

مسئولان سازمان خصوصی سازی می‌گویند که مسئولیت عرضه صندوق بانکی-بیمه‌ای دارا یکم بر عهده وزارت اقتصاد بود و به همین دلیل به سرعت کار واگذاری آن انجام شد، اما بر اساس قانون مسئول مستقیم واگذاری صندوق نفتی-پالایشی دارا دوم وزارت نفت است که تاکنون برای واگذاری آن در قالب صندوق ETF اقدامی انجام نداده است. بر اساس تبصره ۲ قانون بودجه سال ۱۳۹۹ مدیریت صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله صرفاً توسط دستگاه‌های اجرایی تخصصی است که در مورد ETF پالایشی، وزارت نفت دستگاه اجرایی تخصصی است و عرضه آن صرفاً برای این وزارتخانه امکان پذیر خواهد بود.

کد خبر: ۵۶۸۹۹

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۳:۳۶

"آوای نشاط" صندوق نفتی-پالایشی دارا دوم که قرار بود اوایل شهریور ماه عرضه شود، یک باره لغو شد و یک دست بازار بورس را قرمز پوش کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که اختلاف وزارت نفت و وزارت اقتصاد بر سر تاسیس صندوق دارا دوم علت عدم عرضه بوده و حالا قرار است باقیمانده سهام دولت در چهار پالایشگاه، تهران، تبریز، بندرعباس و اصفهان به صورت بلوکی واگذار شود. این اتفاق با انتقاد گسترده فعالان بازار سرمایه مواجه شد. اما طولی نکشید که وزارت نفت موضع خود را تغییر داد و اعلام کرد که برای عرضه دارا دوم آمادگی کامل دارد.

براساس این گزارش، اردیبهشت ماه امسال بود که دولت صندوق بانکی-بیمه‌ای دارا یکم را عرضه کرد و پس از آن اعلام شد که دارا دوم و سوم نیز به ترتیب در تیرماه و مرداد ماه عرضه می‌شوند.

اما اواسط تیرماه برنامه تغییر کرد و ربیعی سخنگوی دولت نیز وعده داد که صندوق ETF دارا دوم در کمترین زمان واگذار می‌شود.

همچنان که سرمایه گذاران بازار سرمایه تا اواخر تیرماه در انتظار واگذاری صندوق دارا دوم بودند، سازمان خصوصی اعلام کرد که صندوق نفتی-پالایشی دارا دوم با دوماه تاخیر عرضه می‌شود.

حالا یک هفته مانده به عرضه دارا دوم، سازمان خصوصی، بازار سرمایه را در شک فرو برد و گفت که صندوق دارا دوم عرضه نمی‌شود و سهام دولت قرار است در قالب عرضه بلوکی به فروش برسد.

همین مسئله باعث شد تا بازار سرمایه در روز دوشنبه ۲۰ مرداد ماه که تا نیمه بازار با افزایش ۴۴ هزار واحد همراه بود، یک باره بریزد و با ۱۳ هزار واحد کاهش بسته شود. البته قرمزپوشی بازار بورس در روز سه شنبه نیز ادامه یافت و بازار بیش از ۶۰ هزار واحد دیگر هم ریخت و دوباره ۲ میلیون واحد را لمس کرد.

پس از واکنش فعالان بازار سرمایه به عدم هماهنگی در دولت و ایجاد بی اعتمادی میان سرمایه گذاران، فلاحتیان، معاون وزیر نفت اعلام کرد که این وزارتخانه برای عرضه سهام پالایشی‌ها در صندوق دارا دوم، آمادگی کامل دارد.

پس از فلاحیان، بیژن زنگنه وزیر نفت نیز برای عرضه دارا دوم اعلام آمادگی کرده و گفته که هر طو بخواهند آماده همکاری هستیم.

اما سازمان خصوصی‌سازی با رد آمادگی وزارت نفت اعلام کرد که دارا دوم در شهریور ماه عرضه نمی‌شود. حسن علائی، معاون سازمان خصوصی‌سازی در این باره گفته است که " آمادگی وزارت نفت بی معنی است چرا که اگر وزارت نفت آمادگی داشت، تا به الان شرکت را ثبت کرده بود. وزارت نفت چرا فرار به جلو می‌کند؟ "

او همچنین گفته که "وقتی شرکت ثبت نشده است چطور باید در شهریور ماه عرضه شود؟ دستگاه تخصصی در عرضه دارا دوم وزارت نفت است و این وزارتخانه باید برود ابتدا شرکت ETF را ثبت و سپس اعلام پذیره‌نویسی کند، وقتی پذیره‌نویسی آن در بورس انجام شد سهام آن منتقل می‌شود. وزارت نفت باید از فروردین ماه برای ثبت شرکت اقدام می‌کرد و تا به الان که مرداد ماه است این کار را انجام نداده است. "

مشکل عرضه دارا دوم کجاست؟
مسئولان سازمان خصوصی سازی می‌گویند که مسئولیت عرضه صندوق بانکی-بیمه‌ای دارا یکم بر عهده وزارت اقتصاد بود و به همین دلیل به سرعت کار واگذاری آن انجام شد، اما بر اساس قانون مسئول مستقیم واگذاری صندوق نفتی-پالایشی دارا دوم وزارت نفت است که تاکنون برای واگذاری آن در قالب صندوق ETF اقدامی انجام نداده است.

بر اساس تبصره ۲ قانون بودجه سال ۱۳۹۹ مدیریت صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله صرفاً توسط دستگاه‌های اجرایی تخصصی است که در مورد ETF پالایشی، وزارت نفت دستگاه اجرایی تخصصی است و عرضه آن صرفاً برای این وزارتخانه امکان پذیر خواهد بود.

از سوی دیگر از آنجا که مدیریت صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله توسط دارندگان واحد‌های ممتاز همان صندوق که موسسین آن هستند امکان پذیر است، تاسیس و به تبع آن مدیریت صندوق نیز صرفاً بر عهده وزارت نفت است.

با این حال برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که وزارت نفت و وزارت اقتصاد بر سر تاسیس صندوق دچار اختلاف نظر هستند.

رئیس سازمان خصوصی سازی در مورد اختلافات میان وزارت نفت و اقتصاد بر سر دارا دوم گفته است که "پس از تصویب هیئت وزیران در فروردین ماه سال جاری مکاتبات متعددی با وزارت نفت انجام شد و طی آن درخواست معرفی مدیر صندوق از آن وزارتخانه گردید، با توجه به این که پس از گذشت چندین ماه از این موضوع و عدم تاسیس صندوق توسط آن وزارتخانه، موضوع توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی در آخرین جلسه هیئت واگذاری که در اواسط مرداد ماه سال جاری برگزار گردید، مطرح شد و او اعلام کرد که پیگیری‌های اینجانب در خصوص معرفی مدیر و رئیس صندوق ETF پالایشی توسط وزارت نفت، منجر به نتیجه نشده است و گذر زمان عرضه سهام دولت در پالایشگاه‌ها را با مشکل مواجه می‌نماید و وزارت نفت اعلام می‌کند که صندوق توسط وزارت دارایی تاسیس شود حال آنکه قانونگذار این موضوع را به عهده وزارتخانه تخصصی گذاشته است. "

صالح همچنین گفته که" در این خصوص ابتدا این موضوع که آیا می‌تواند موسس صندوق و مدیر صندوق وزارتخانه‌ای متفاوت از وزارتخانه تخصصی ذیربط باشد، در هیئت واگذاری به رای گذاشته شد که به اتفاق آرا اعضای هیئت واگذاری اعلام نمودند که می‌بایست موسس و مدیر صندوق یک دستگاه اجرایی واحد باشد. "

او می‌گوید "از آن جایی که با توجه به نظر وزارت نفت عملاً ایجاد صندوق پالایشی توسط وزارت نفت منتفی شده بود، هیئت واگذاری تصمیم گرفت که باقیمانده سهام دولت در پالایشگاه‌ها را به صورت بلوکی عرضه نماید و در صورتی که متقاضی خرید وجود نداشت کلیه سهام متعلق به دولت در پالایشگاه‌های تهران، بندرعباس، اصفهان و تبریز به صورت خرد و تدریجی و به صورت شناور عرضه گردد. عرضه این پالایشگاه‌ها هم اکنون آگهی شده است و در شرف عرضه توسط بازار سرمایه است. "
سرنوشت دارا دوم چه می‌شود؟

پس از بالاگرفتن انتقادها، وزارت نفت موضع خود را تغییر دادو اعلام کرد که آماده هر گونه همکاری است، اما نگفت که چه اقدامی برای ایجاد صندوق ETF انجام داده است. بیژن زنگنه وزیر نفت در باره اختلاف دو وزارتخانه هم گفته است که " اختلاف بین وزارت نفت با وزارت اقتصاد دراین باره را عده‌ای بیکار بال و پر می‌دهند! اصلا نگرانی از این بابت وجود ندارد. "

حسن علیزاده، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در تازه‌ترین خبر اعلام کرده که مشکل عرضه دارا دوم حل شده است.

او گفته که "با پیگیری‌هایی که از وزارت نفت انجام دادیم، وزیر نفت متقاعد شد که سهام شرکت‌های پالایشی به صورت دارا دوم و ETF عرضه شود و مقرر شده است تا شهریور ماه زیرساخت‌های لازم برای راه‌اندازی این صندوق انجام شود. "

علیزاده همچنین گفته است که "در جلسه الان آقای علائی (معاون سازمان خصوصی‌سازی) نیز حضور دارند و اعلام کرده‌اند که ما آمادگی راه‌اندازی این صندوق را داریم و سازمان خصوصی‌سازی هم گفت: تا دوم شهریور ماه این عرضه انجام خواهد شد. "

در نهایت وزیر اقتصاد نیز اعلام کرد که دارا دوم هفته دولت عرضه می‌شود. به گفته او، قرار است اولین چهارشنبه شهریور ماه یعنی پنجم شهریور ماه این عرضه انجام شود.