از زیر و بم حواشی خانه سینما تا اکران

رییس هیئت مدیره خانه سینما با بیان اینکه برخی جوسازی‌ها علیه این نهاد صنفی، درواقع تلافی‌ کردن دشمنان خانه سینما است، از مدیرعامل مؤسسه رسانه‌های تصویری درخواست کرد که فهرست فیلم‌های خریداری شده در طول سال‌های گذشته و میزان پرداختی به هر فیلم را منتشر کند.

تلاش برای درآمدزایی در خانه سینما

اسعدیان در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره رقم بودجه خانه سینما بیان کرد: این خانه حدود چهار تا پنج میلیارد تومان بودجه دارد که فقط بخشی از آن اختصاص یافت. خانه سینما کارمندان محدودی دارد و بودجه کمی هم به آن تعلق می‌گیرد. ما هر چه بگیریم آنقدر وضع معیشتی در میان نیازمندان این خانه بد است که بیشتر صرف آن‌ها می‌شود. الان هم به دنبال راه‌هایی هستیم تا برای خانه سینما به شکل قانونی درآمدزایی کنیم و به نحوی از بیکاران خانه سینما هم حمایت شود.

او در پاسخ به اینکه این صندوق حمایت از بیکاران همان صندوقی است که قبلا با عنوان امنیت شغلی مطرح می‌شد؟ گفت: آن مسئله هم در زمان خود پیگیری شد و  البته اشکالات زیادی در آن وجود داشت که آقای توحیدی توانست با پیگیری‌ها رقم حدود دو میلیارد تومان را برای صندوق بگیرد ولی برای چنین صندوقی این رقم فقط در ظاهر زیاد است. تا وقتی که بخواهیم به دولت‌ها وابسته باشیم، ممکن است در هر زمانی موفق به گرفتن پول نشویم. به همین دلیل فعالیت‌ها برای این درآمدزایی مستمر شروع شده و تا دو، سه ماه آینده اعلام می‌شود.

توافق جدید با ارشاد برای تامین امنیت شغلی

به گفته رئیس هیات مدیره خانه سینما در موضوع امنیت شغلی یکی از مواردی که در مجمع عمومی هم مطرح شده یک توافق با وزارت ارشاد است، مبنی براینکه از این پس برای ساخت یک فیلم ابتدا موافقت اصولی داده می‌شود تا اعلام شود که یک کارگردان با یک تهیه‌کننده مشخص، می‌تواند فیلمنامه‌ای را که تأیید شده بسازد. در این مرحله تهیه کننده می‌تواند برای جذب سرمایه و تکمیل گروه خود اقدام کند. سپس زمانی که ساخت فیلم در شرف آغاز است باید پروانه ساخت گرفته شود که برای این کار هم ابتدا لیست تمام عوامل که شماره نظام صنفی دارند باید ارائه شود.

اسعدیان که رییس شورای صنفی نمایش نیز هست با تاکید براینکه این یک قدم بسیار بزرگ است که برداشته شده و این توافق با شورای عالی تهیه‌کنندگان هم صورت گرفته است، درباره اینکه با توجه به تمام شدن دوران فعالیت شورای صنفی و تغییر اعضای شورای مرکزی کانون کارگردانان آیا از شورای صنفی نمایش استعفا کرده است؟ به ایسنا گفت: آخرین جلسه شورا پیش از عید برگزار شد و آیین‌نامه جدید هم ابلاغ شده بود که در آن آیین‌نامه ترکیب شورا با تغییر مواجه می‌شد و باید اعضای جدید معرفی می‌شدند. در حال حاضر دوره دوساله‌ تمام شده است و به دوستان در شورای مرکزی کانون کارگردانان هم اعلام کرده‌ام که استعفا می‌دهم اما آقای امیریوسفی خواست به دلیل سفری که دارد استعفا ندهم و همچنان در جلسه‌ی آتی شورا حضور داشته باشم تا پس از سفرش در این باره تصمیم‌گیری شود بنابراین ممکن است فقط یک جلسه دیگر بروم.

نظام‌نامه اکران و یک ایراد مهم

همایون اسعدیان همچنین در پاسخ به سوالی درباره نظام‌نامه اکران و ایراداتی که به آن وارد می‌داند، اظهار کرد: من به طور شخصی بعد از تدوین از آیین‌نامه مطلع شدم و مواردی را هم متذکر شدم اما از صنوف مختلف نظرخواهی شده که در نهایت در جلسه‌ای با حضور رئیس سازمان سینمایی، نمایندگانی از انجمن پخش‌کنندگان و سینماداران متن آیین‌نامه خوانده شد، موارد ایرادی رتوش شد و بعد هم ابلاغ. با این حال قطعا این آیین‌نامه خالی از ایراد و اشکال نیست و خاصیتش این است که قابل اصلاح است و این اتفاق در شورای عالی اکران می‌تواند رخ دهد. با این حال از نظر من تعداد سرگروه‌ها زیاد است و این تعداد برای سینما مناسب نیست در حالی که رأی دوستان بر این بوده که تعداد فیلم‌های بیشتری نمایش داده شود ولی من تصور می‌کنم این مشکلاتی را بوجود می‌آورد.

او درباره اینکه آیا این آیین‌نامه می‌تواند برای مشکلاتی که بارها درباره اکران فیلم‌ها مطرح شده راهگشا باشد؟ گفت: دعواهای سال گذشته شورای صنفی نمایش را اگر از اتفاقی که آقای احمد نجفی پیش آورد جدا کنیم، می‌بینیم که همه فقط در حد شلوغ کردن بودند، یعنی مثلا گفته می‌شد فیلم سوزی صورت گرفته یا فیلم ما را نابود کردند و اصولا هر کس مشکلی پیدا می‌کند بر گردن شورای صنفی نمایش می‌اندازند ولی نگاه نمی‌کنند که میزان ورودی سینما با خروجی‌اش همسان نیست. ما 120 فیلم در سال تولید می‌کنیم ولی امکان نمایش 60 فیلم را بیشتر نداریم.

وی درباره انتقادهایی که به عملکرد شورای صنفی نمایش مطرح می‌شود و اینکه به نظر می‌رسد در طول سال‌ها کارکردش کمی تغییر کرده و چیدمان اعضای شورا به نحوی است که شائبه نابود شدن برخی فیلم‌ها و سود کردن برخی دیگر که صاحبانشان در شورا عضو هستند را به وجود می‌آورد،گفت: شورای صنفی در تمام سال‌های دوران کاری‌اش با همین وظایف فعالیت می‌کرده و 10، 15 سال قبل هم که در شورا بودم همین طور کار می‌کرد، یعنی جایی بوده که قرارداد نمایش فیلم‌ها در آن ثبت می‌شده است.

تمام توافقات اکران خارج از شورای صنفی است

این سینماگر ادامه داد: معادله اصلی شورای صنفی نمایش این است که همه اتفاقات خارج از شورا رخ می‌دهد یعنی تمام توافقات در خارج از شوراست. شما وقتی به سمت عرضه و تقاضا می‌روید طبیعتا کالایی وجود دارد که باید با جایی که کالا قرار است عرضه شود توافق کنید. در این بین کالایی که قابلیت فروش بیشتری داشته باشد بازار بهتری دارد. در دوره جشنواره فیلم فجر که شما فیلم‌ها را می‌بینید عده‌ای در سالن دیگری نشسته‌اند و اکران سال بعد سینمای ایران را می‌چینند. از همان موقع هم با هم توافق می‌کنند. ما حدود 30 دفتر پخش داریم که با یکدیگر برابر نیستند و طبیعی است دفتر پخشی که تعداد سالن سینمای بیشتری دارد مثلا حوزه هنری که دو سرگروه استقلال و آزادی را دارد با دست بازتری برای انتخاب فیلم‌ها عمل می‌کند. حالا در این میان وقتی دو، سه دفتر پخش باشند که هم فیلم‌های خوبی دارند و هم تعداد سالن‌های خوب، خارج از شورا با یکدیگر می‌توانند معامله‌های دقیقی بکنند و زمان اکران فیلم‌ها را با یکدیگر هماهنگ کنند و این اتفاقات هیچ ارتباطی به آیین‌نامه‌های اکران ندارد و شورای صنفی نمایش هم فقط وظیفه ثبت قرارداد و نظارت بر درستی اجرای آیین‌نامه را دارد.

تشکیل کمیته انضباطی برای رصد سینماها

اسعدیان گفت: یکی از کارهایی که ما سال گشته شروع کردیم ولی بازوی اجرای قوی برای اجرای آن نداشتیم تشکیل کمیته انضباطی بود که سینماها یکی یکی رصد می‌شدند چون بیشتر تخلفات هم در همین بخش صورت می‌گیرد که سانس‌ها جابه‌جا می‌شوند یا مثلا فیلمی که بیشتر می‌فروشد سانس‌های بیشتر و بهتری در اختیار می‌گیرد. سینماها در دوره قبل کارت‌های زرد و قرمز فراوانی گرفته‌اند اما اشکال در این بود که بازوی اجرایی و توبیخ سینماها در وزارت ارشاد است ولی کارت زردش را ما می‌دادیم؛ یعنی ما باید به وزارت ارشاد اعلام می‌کردیم که یک سینما تخلف کرده و آن‌ها اقدام می‌کردند که این یک پروسه طولانی است اما الان کمیته انضباطی تشکیل می‌شود که نماینده ارشاد هم در آن حضور دارد.

از فاجعه فروش سال گذشته سینما تا اتفاق خوب نوروز 97

او افزود: امسال یک اتفاق خوبی که در اکران رخ داده این است که در ظاهر، آمار فروش پایین آمده اما فروش متوسط بیشتر بوده است. سال گذشته یک فاجعه در سینما رخ داد و آن هم این بودکه 46 فیلم زیر یک میلیارد فروش داریم و این فاجعه است. 16 فیلم زیر دو میلیارد داریم و سه، چهار فیلم بین دو تا پنج میلیارد، یک فیلم 10 میلیارد و بعد سه فیلم 20 میلیاردی. اگرچه این ارقام فروش سال گذشته سینمای ایران را به 180 میلیارد تومان می‌رساند اما واقعیت این است که سینما سال گذشته ضرر کرده است. اگر ما به جای سه فیلم 20 میلیاردی بتوانیم 30 فیلم پنج میلیاردی داشته باشیم کل سینمای ایران بُرد کرده است و چنین چیزی امسال در اکران نوروزی رخ داد، یعنی فیلم 20 میلیاردی نداریم و به جز فیلم «فِراری»‌که فروش موفقی نداشت بقیه فیلم‌ها فروش بالای پنج میلیارد دارند. سال گذشته چنین چیزی نداشتیم. بنابراین اگر فروش متوسط را بالا ببریم سینما سود کرده است.

انتقاد از درک غلط صنفی برخی سینماگران

همایون اسعدیان در بخش پایانی این گفت‌وگو در جمع بندی صحبت‌های خود و اینکه در مقام یکی از مدیران خانه سینما ،مهم‌ترین دغدغه اعضای خانه سینما را چه می‌داند؟ بیان کرد: طبیعتا مهمترین دغدغه همیشه مسائل معیشتی است. البته در این بین نکته‌ای است که وقتی مطرح می‌شود به برخی از دوستان برمی‌خورد، آن هم اینکه یک درک غلط صنفی وجود دارد و کسانی که بیکار هستند، می‌گویند صنف برای ما چه کرده است؟ این درک از صنف درست نیست که آن را به عنوان بنگاه کاریابی نگاه می‌کنند، چرا که خانه سینما بنگاه کاریابی نیست و مهمترین دغدغه‌ برای این نهاد معیشت، بیمه و رسیدگی به کسانی است که ازکارافتاده هستند. تعداد زیادی از همکاران ما الان جزو اقشار ضعیف هستند و باید این‌ها را در نظر گرفت. نکته بعدی هم این است که عرصه سینما، عرصه خطرناکی است. ما سالانه رقمی حدود 500 متقاضی کارگردانی در وزارت ارشاد داریم واین‌ها خیل عظیم جوانانی هستند که نمی‌شود جلوی آن‌ها را گرفت. طبیعتا کارگردانی سخت می‌شود و اگر کارگردانی بتواند فیلم خوب بسازد و بازار را تأمین کند می‌تواند کارش را ادامه دهد. عرصه روز به روز در حال تنگ‌تر شدن است و نمی‌توان با ناله و انتقاد کاری را پیش برد. خیلی از جوانانی که وارد کار می‌شوند خوب هستند و چند سال است که در جشنواره فجر می‌بینیم که بهترین فیلم‌ها را فیلمسازان جوان ساختند.